مواد سه گانه عقلی !

در فلسفه ، مفاهیم وجوب و امتناع و امکان را مواد ثلاث می خوانند . در اطراف این مواد سه گانه ی عقلی بحث های زیادی شده و قسمت هایی هم هست که مفید و قابل تحقیق است و البته می توانید به اصول فلسفه و روش رئالیسم مقاله ی هشتم رجوع کنید .

بیاییم سر بحث خودمان . ضرورت و امکان و امتناع از جمله مفاهیم هستند که احتیاج به تعریف ندارند . اگر در یک مفهوم ، ابهام و اجمالی در کار باشد برای توضیح آن مفهوم باید متوسل به تعریف شد و اگر ابهام و اجمالی در کار نباشد مستغنی از تعریف و توضیح است . «تعریف»یعنی تحصیل معرفت به ذات یک چیز و آن ، با تجزیه ی مفهوم آن شئ به اجزاء و عناصر اولیه ی ذهنی وی صورت می گیرد ، همان طوری که معرفت اجزاء و عناصر مرکبات خارجی با تجزیه ی خارجی و عملی آن ها صورت می گیرد ؛ یعنی « تعریف » تحلیل و تجزیه ی عقلانی مفهوم شئ است و از این رو تنها در مورد مفاهیم مرکبه مصداق دارد ، اما مفاهیم بسیطه که عناصر اولیه ی ذهن را تشکیل می دهند قابل تعریف نیستند و قهراً این عناصر ، بدیهی التصور و مستغنی از تعریف خواهند بود ، زیرا ابهام در بسائط ذهنی معنا ندارد . توضیح آن که هر صورت ذهنی انطباق ذاتی دارد با واقعیتی از واقعیت ها و آن صورت ، علم است و آن واقعیت ، معلوم . علم عین آگاهی و اطلاع و انکشاف معلوم است و در علم از آن جهت که علم است ، ابهام و اجمال که نوعی از جهالت است راه ندارد ، چیزی که هست این است که اگر یک مفهوم و صورت ذهنی مرکب باشد ، به دلایلی که در منطق ثابت شده می بایست مرکب باشد از یک جزء اعم که ما به الاشتراک وی با یک عده اشیاء دیگر است و از جزء دیگرِ مساوی که اختصاص به خود وی دارد ( مانند حیوان ناطق که در تعریف انسان گفته می شود. ) . و البته تنها حصول یک صورت ذهنی در ذهن کافی نیست که جزء مشترک و جزء اختصاصی وی از یک دیگر تمیز داده شوند و آن مفهوم به واسطه ی جزء اختصاصی از غیر خودش بازشناخته و تمیز داده شود .

حال اگر مفهومی بسیط باشد ، بالذات با جمیع مفاهیم دیگر مباینت دارد و بالذات از سایر مفاهیم متمایز است و قهراً معرفت به وی بالذات حاصل است . بنابراین ، عناصر ذهنی بسیطه یا اصلاً عارض ذهن نمی شوند و ذهن از آن ها هیچ اطلاعی ندارد و یا عارض ذهن می شوند در حالی که واضح و بدیهی و بازشناخته و عاری از هرگونه ابهام و اجمالی می باشند .

ضرورت و امکان و امتناع و همچنین سایر «مفاهیم عامه ی فلسفی» از قبیل وجود و عدم و وحدت و کثرت و علیت و معلولیت ، مفاهیم بسیطه اند و اگر مرکب می بودند می بایست از دو جزء مرکب باشند . یکی جزء اعم (جنس) و یکی جزء مساوی (فصل) و فرض جزء اعم با جنبه ی عمومی بودن آن مفاهیم منافات دارد . پس به حکم برهان ، مفهوم ضرورت و امکان و امتناع غیر قابل تعریف و مستغنی از تعریف می باشند .

برای اثبات مستغتی بودن این مفاهیم از تعریف ، چندان احتیاج به اقامه ی برهان هم نداریم . هرکس به ضمیر و وجدان خود مراجعه کند ، می یابد که تصور روشن و واضحی از این مفاهیم دارد . هر کس در ذهن خود یک سلسله احکام قطعی و یقینی دارد . مثلاً همه کس می داند که ۴ضرب در ۵مساوی است با ۲۰وبه این مطلب یقین دارد و آن را ضروری می داند و خلاف آن را ممتنع .

حال برخی توضیحات دیگر :

هر یک از این مواد سه گانه ی عقلی به حسب فرض ابتدایی یا بالذات است یا بالغیر .

ضرورت بالذات : یعنی این که موجودی بدون استناد به هیچ علتی موجود بوده و قائم بالذات باشد و عدم بر ذات او محال باشد .

منتظر ادامه باشید .

فلسفه – منطق (جلسه ۷ و ۸)

سلام

واما  جلسه ۷

انشاالله سه شنبه مورخ ۸/۶/۱۳۹۰ جلسه برگزار خواهد شد .

زمان : ساعت ۵:۴۵ الی ۶ صبح

برنامه جلسه : ارائه ی فصل ۶ (اصل علیت)

جلسه ۸

انشاالله در مشهد مقدس

زمان : حتی الامکان  سه شنبه مورخ ۱۵/۶/۱۳۹۰  و با هماهنگی

برنامه جلسه : الله اعلم

یا حق

شاهکار پاسخ امیرالمومنین(علیه السلام) به سوال “علم بهتر است یا ثروت؟”

جمعیت زیادی دور حضرت علی(علیه السلام) حلقه زده بودند. مردی وارد مسجد شد و در فرصتی مناسب پرسید:

– یا علی! سؤالی دارم. علم بهتر است یا ثروت؟

علی(علیه السلام) در پاسخ گفت: علم بهتر است؛ زیرا علم میراث انبیاست و مال و ثروت میراث قارون و فرعون و هامان و شداد.

ادامه مطلب …

فردا که یادتون نرفته !

سلام بچه ها – همون طوری که قبلاً گفته بودیم فردا (شنبه) وعدمون نماز ظهر باشه مسجد ایلچی . تحقیقای امین انصاری پور و علیرضا اگوان را هم حتماً خونده باشین . برنامه رسمی است . جلسه تا ساعت ۵ است . بعدشم می ریم باغ تا ساعت ۱۲شب . لباس مناسب یادتون نره .

پیرامون توحید عملی ( یادگیری علم )

درروايتي ازامام صادق (ع) چنين آمده است :«عن جعفر بن محمد الصادق (ع) في جواب سوال عنوان البصري :فقال ليس العلم بالتعليم ،انما هو نور يقع في قلب من يرد الله تبارک و تعالي ان يهديه ، فان ارادت العلم فاطلب اولاً،في نفسک حقيقه العبوديه و اطلب العلم باستعماله و استفهم الله يفهمک »
آن حضرت (ع) درپاسخ به عنوان بصري که از حقيقت علم سوال کرده بود فرمود: علم آن نيست که با تعلم فرا گرفته شود ، بلکه نوري است که خداي تبارک و تعالي در قلب هرکس که اراده ي هدايت وي کند ، قرارمي دهد ،پس اگر عزم علم کردي ، نخست حقيقت بندگي را در خويشتن خويش طلب کن و علم را با به کارگيري آن طلب کن و ازخداوند درخواست فهم کن تا او به تو بفهماند .

حر شدن(۴)؟!!

حر بن يزيد داراى خشوع، يعنى تواضع و فروتنى باطنى در برابر حق و حقيقت بود، و اين تواضع باطنى و صفت عالى نفسانى در برخوردى با حضرت حسين عليه السلام تبديل به عملى صالح و شايسته شد و روزنه اى را براى نجات وى فراهم كرد.

ادامه مطلب …

الهی یاری حضورم ده

سلام انشاالله روز شنبه سر ساعت  چهار بدون تاخیر منزل ایمان می بینمتون.

برنامه تا روز دوشنبه ساعت ۱۲:۰۰ شب ادامه دارد.

دوستان حضورشون الزامیست.

کسانی که تحقیقشون را نیا وردند یادشون نره.

لوازم شخصی یادتون نره  هر کی میخواد بانی شود در خدمتیم.

این شب های عالی قدر را قدر بدونید و دوستان را هم از دعای خیرتون بی نصیب نذارید

پاسخ حضرت آیت‌الله‌ جوادی آملی به یک سئوال قرآنی

به گزارش مرکز خبر حوزه، متن سئوال و پاسخ‌های معظم‌له به شرح ذیل است.
آیا تلاوت قرآن در صورتى که انسان معناى آیات را نفهمد اثر و فایده‌اى دارد ؟

پاسخ: اگر اهمیت و فضیلت تلاوت قرآن براى ما روشن شود و بدانیم که قرآن تکلم و سخن گفتن خداوند با ما ‏است، و با طهارت باطن و اُنس با قرآن لذت تلاوت را بچشیم، هیچ گاه حاضر نمى‌شویم بین خود و قرآن ‏فاصله بیندازیم و هرگز از فیض عظیم آن، حداقل با تلاوت پنجاه آیهٔ در شبانه‌روز، محروم نمى‌گردیم.‏

ادامه مطلب …